Dlaczego wierzymy w Teatr Forum?

Obecna sytuacja psychiczna młodzieży jest niepokojąca w związku rosnącą liczbą prób samobójczych u osób poniżej 18 roku życia. Według danych Fundacji Grow SPACE, w 2021 roku 1439 dzieci i nastolatków podjęło próbę samobójczą, a rok później liczba ta wzrosła o 150% do 2031 przypadków. Województwo Pomorskie zajmuje najwyższą pozycję w tej statystyce. Dodatkowo, w wielu miejscowościach w Polsce dzieci i młodzież muszą czekać nawet ponad rok na wizytę u psychiatry, a brakuje także kadry psychologicznej w placówkach oświatowych, co utrudnia dostęp do pomocy psychologicznej.

Uważamy, że Teatr Forum może stanowić istotną alternatywę wsparcia dla dzieci i młodzieży. Podjęliśmy podobną próbę w roku 2021, podczas konferencji „Szkoła po pandemii” w Europejskim Centrum Solidarności. Reakcja młodzieży na spektakl o depresji, oraz pozytywne opinie nauczycieli, wskazują na potencjał tej metody jako narzędzia wsparcia dla młodych ludzi w radzeniu sobie z trudnościami psychicznymi. W konsekwencji, Teatr Forum może być istotnym elementem w promowaniu zdrowia psychicznego oraz budowaniu więzi społecznych wśród młodego pokolenia.

Teatr Forum, to metoda teatralna oparta o interakcję między aktorami a publicznością w celu zaangażowania społeczeństwa w działania przeciwko niesprawiedliwościom. Polega na tworzeniu otwartej przestrzeni dialogu społecznego oraz prezentacji scenariuszy, które ilustrują problemy społeczne. Istotną częścią Teatru Forum jest interaktywna część, zwana „Forum”, gdzie publiczność ma możliwość proponowania rozwiązań dla przedstawionych problemów. Celem tego teatru nie jest jedynie pokazywanie problemów społecznych, ale także dążenie do znalezienia konstruktywnych rozwiązań. Teatr Forum inicjuje dialog społeczny i działanie, angażując widzów w proces teatralny i szukanie rozwiązań na problemy społeczne, dlatego stanowi wspaniałą propozycję dla młodego widza, podejmując tematy bliskie ich codziennemu życiu. Poprzez udział w przedstawieniu, młodzież nie tylko obserwuje, lecz również aktywnie uczestniczy, co sprzyja budowaniu umiejętności interpersonalnych i społecznych. Praca z Teatrem Forum stwarza platformę do rozwijania empatii oraz doświadczania praktycznych aspektów rozwiązywania konfliktów i negocjacji. Dzięki temu narzędziu młodzież może nie tylko zdobyć teoretyczną wiedzę, ale także praktyczne umiejętności, co stanowi cenny wkład w jej rozwój.

Proces tworzenia spektaklu obejmuje wybór tematu społecznego, badania, tworzenie scenariusza, rozwój postaci i sytuacji, próby i eksperymenty, przygotowanie Forum, premierę i adaptację oraz rozpowszechnianie przesłania.

Warsztaty Dramowe z użyciem Teatru Forum dla młodzieży towarzyszące przedstawieniu maja charakter profilaktyczny i pomagają w przeciwdziałaniu depresji. Poprzez tworzenie bezpiecznej przestrzeni, uczestnicy mogą swobodnie dzielić się swoimi myślami i doświadczeniami. Możliwość eksplorowania różnych perspektyw, wcielanie się w różne role pozwala na lepsze zrozumienie odmiennych punktów widzenia. Warsztaty również pomagają zidentyfikować sytuacje stresujące w życiu codziennym oraz szukać dla nich alternatywnych rozwiązań.

Nauczyciele uczestniczący w warsztatach zyskają nowe narzędzia do pracy z uczniami. Dzięki wykorzystaniu metod teatralnych będą mogli angażować uczniów w rozmowy na trudne tematy, co może pomóc w wczesnym wykrywaniu i przeciwdziałaniu problemom emocjonalnym. Udział w warsztatach pomoże im lepiej zrozumieć perspektywę uczniów, co przyczyni się do bardziej efektywnego wsparcia osób przeżywających trudności emocjonalne. Nauczyciel będzie mógł tworzyć bezpieczną przestrzeń w klasie, umożliwiając uczniom otwarte dzielenie się swoimi uczuciami i doświadczeniami. Z badań PISA (2022) wynika, że polscy uczniowie mają bardzo niskie poczucie przynależności do szkoły, sprawczości w samodzielnym uczeniu się, a co za tym idzie satysfakcji z życia. Wzmocnienie relacji z nauczycielem nie zmieni sytemu edukacji, ale choć na chwilę może dać nową perspektywę w relacjach nauczyciel-uczeń-szkoła, co może wpływać na większą otwartość młodzieży i większą łatwość mówienia o swoich problemach osobom dorosłym.

Jarek Rebeliński, Dorota Bielska